راز اینکه چگونه آکوردهای باره دار را واضح بنوازیم ؟
گرفتن باره برای هنرجویان تازه کار اغلب با دشواری های زیادی همراه است و حتی نوازندگان در سطح بالاتر نیز گاهنا در قطعاتی با باره های زیاد دچار خستگی و انقباض عضلات دست چپ میشوند در این قسمت مطلبی ترجمه شده از یکی از مدرسین خوب گبتار در اروپا به نام داگلاس نیت که توضیحاتی داده شده است در مورد شیوه گرفتن باره و آناتومی انگشتان نوازنده در هنگام اجرای این عمل که در مطالب بعدی سعی میشود تا نکات تخصصی و پیشرفته نیز در اینباره قرار داده شود.
که برای واضح شدن مطالب بنده توضیحاتی را در داخل پرانتز برای کامل شدن مطلب مبدهم.
راز( راز جنیفر کوچولو ) اینکه چگونه آکوردهای باره دار را واضح بنوازیم ؟
آیا در گرفتن باره ها به طوریکه صدایی واضح و تمیز ایجاد کنند مشکل دارید ؟آیا فکر می کنید که انگشتان شما خیلی کوچک اند و یا برای بدست آوردن یک باره خوب شما خیلی ضعیف هستید ؟ اجازه بدهید که داستان جنیفر کوچولو را برای شما بگویم .
چندین سال پیش جنیفر کوچولو یکی از شاگردان من بود . جنیفر 7 ساله ٬ ریز نقش با دستان کوچک و لاغر در عین حال یک دختر کوچولوی نرمال بود . اما گیتار نسبتا خوب می نواخت و قادر بود آکوردهای باره دار را بدون هیچ مشکلی بنوازد . در همان زمان ٬ شاگرد دیگری به نام دنیس داشتم .
دنیس یک مرد سی و خورده ای ساله ٬ تنومند و خیلی قوی بود که در حال یادگیری نواختن آکوردهای باره دار بود . اما آکوردهای او صدای گز داشت و تلاش قابل ملاحظه ای به خرج می داد . من فکر کردم اینجا چه اتفاقی دارد می افتد . چه چیزی را جنیفر کوچولو می داند که دنیس قوی هیکل نمی داند؟ خوب دوستان ٬ راز جنیفر کوچولو این بود . جنیفر کوچک به طور ذاتی می دانست که از نیروی بازو برای پایین نگهداشتن باره استفاده کند . او نیروی کمی در دست چپ خود داشت . برای پایین نگهداشتن یک باره ٬ شما گیتار را با دو بازوی خود اندکی از سینه ی خود دور کنید .
نه ! شما قرار نیست گیتار را با تمام توان خود از سینه دور کنید . فقط به اندازه ای که باره را نگهدارید . شما گیتارتان را به هیچ وجه تحت فشار قرار نداده وصدمه نزنید . اما این مطلب را با گرفتن کامل یک باره تمرین نکنید . خواندن مقاله را ادامه دهید و ببینید که چگونه باید تمرین کنید .
شما از انگشت شصت و دیگر انگشتان برای فشردن دسته گیتار استفاده نکنید . ماهیچه های انگشت شصت نسبتا ضعیفند و سریع خسته می شوند . اما ماهیچه های بازو قوی هستند ( حتی در یک بچه کوچک) و وقتی استفاده شوند براحتی خسته نمی شوند . انگشت شصت فقط برای پایدار ماندن دست چپ و عبود یا انتقال نیروی محض بازو ها به دست و انگشتان آنجا قرار دارد . آن یک هنر غیر فعال و نه فعال در نواختن گیتار به خصوص آکوردهای باره دار می باشد .
یکی از مشکلات شایع در میان هنرجویان بطور مثال در انجام تمرینات کروماتیک و یا )
گام زدن اینست که سعی میکنند تا فشار لازم برای گرفتن فرت توسط دست چپ را از طریق فشار دادن انگست شست بر دسته گیتار جبران کنند که این عمل موجبات انقباض ماهیچه های دست شده و نه تنها به شما هیچ کمکی نمیکند بلکه موجب خستگی زودرس- گرفتکی عضلاتی و دلسرد شدن از تمرین میشود در حالیکه شست تنها حکم یک گیره را دارد ! )
یک بار دیگر شما از نیروی بازوی خود برای نگهداشتن باره استفاده می کنید . گیتار را با دو بازو در جهت عکس سینه بکشید. اگر این کار را درست انجام دهید ٬ انقباض را در ساعد ٬ آرنج و یا شانه ها احساس خواهید کرد . شما گیتار را به طوری که کم به سینه فشرده می شود ٬ احساس خواهید کرد . تکرار می کنم به هیچ وجه به گیتار خود صدمه نزنید . محکم بکشید ٬ فقط در حدی که باره
را پایین نگهدارد ٬ نه با تمام قدرتتان !
دنیس بزرگ جثه سعی می کرد که ساز را با قدرت مردانه خود کنترل کند و با فشار به انگشت اوضاع را بدتر می کرد ٬ زیرا فشردن با شصت باعث می شود که انگشت باره برای اینکه درد و خستگی در انگشت شصت را کم کند به سمت بالا قوس پیدا کرده و یا خمیده شود به جای اینکه روی دسته صاف و هموار بماند ٬ جنیفر کوچولو به طور ذاتی می دانست که فقط از نیروی بازوی خود استفاده کند .
در واقع ٬ ایده بسیار خوبی است که آکورد های باره دار را به طوریکه اصلا انگشت شصت روی دسته گیتار نباشد قرین کنیم .
دومین فاکتوری که اغلب در تکنیک باره از آن چشم پوشی می شود ٬ این است که در نواختن یک باره کامل ٬ مفصل پشتی انگشت اول ( مفصل نزدیک به مچ ) باید بالا باشد . توضیح دادن آن با کلمات مشکل است ٬ اما این بند انگشت یا مفصل عقب را هم سطح با نوک انگشت نگهدارید ( یا حتی کم بالاتر اما البته نه آنقدر بالا که از روی دسته بلند شود ) طوریکه انگشت روی دسته صاف بماند . بیشتر آدم ها ٬ وقتی برای نگهداشتن باره ٬ تلاش می کنند ٬ آن بند انگشت یا مفصل پشتی را به سمت پایین می کشند که باعث می شود مفصل میانی اندکی بالا بماند . نه ٬ نه ٬ نه . آن بند انگشت و یا مفصل پشتی را بالا نگهدارید . نیاز به گفتن نیست که انگشت باره باید نزدیک به فرت و موازی با آن باشد .
( از خم کردن انگشت اول ( اشاره ) برای گرفتن باره باید خود دار شود چونکه این حالت باعث میشود تا در قطعاتی با سرعت بالا تمرکز نوازنده از بین رود و در ثانی از اجرای شفاف نت ها نیز جلوگیری میکند )
انواع آکورد
1- دو صدایی که دو نت در بر دارد
2- سه صدایی که سه نت در بردارد
3- چهار صدایی که چهار نت در بر دارد
4- پنج تایی که پنج نت در بر دارد
تمامی نتها به صورت همزمان نواخته میشوند
در میان آکوردها، آکوردهای سه تایی کاربرد بیشتری دارنداین آکوردها از سه نت تشکیل شده اند که با فواصل معین نواخته میشوند.این آکوردها انواع مختلف دارند
1- ماژور (شاد) یا( بزرگ)
2- مینور (کوچک) یا(غمگین)
3- کاسته (diminshed)
4- افزوده (augment)
5- 4 sus
6- 2 sus
در هر تنالیته آکورد اصلی سه اصل وجود دارد : تونیک، دومینانت، ساب دومینانت
آکورد تونیک:روی اولین نت هر گام ساخته میشود که به همان نام خوانده میشود
ساب دومینانت:روی نت درجه چهارم گام ساخته میشود مثلاً در دوماژور روی نت فا ساخته میشود
دومینانت: روی درجه پنجم ساخته میشود اگر آکوردی خارج از سیستم نواخته شود به آن آکورد اتفاقی گویند که تاثیر موقتی دارد
مقایسه آکوردها در یک گام: میتوان تصور کرد که آکورد تونیک صاحب گام و آکورد اصلی است دومین آکورد مهم دومینانت است که حکم مدیر داردو بعد ساب دومینانت که نقش معاون مدیر را دارد.
هر آهنگی با آکورد تونیک شروع میشود و خاتمه مییابد آکورد دومینانت بر تمام گام تسلط دارد .آکورد ساب دومینانت کمک کننده آکورد اصلی است
آکوردهای چهار صدایی :
اگر1 پرده به آخرین نت آکوردمان اضافه کنیم آکورد شش به دست میآید.
اگر 1.5 به آخرین نت آکوردمان ضافه کنیم آکورد هفت به دست میاید
اگر نتی در فاصله یک پرده به اولین نت آکوردمان اضافه کنیم آکورد نهم به دست میاید
آکوردهای sus :
این آکورد ها از نتهای گام ماژور ساخته میگردد به این در ترتیب که در آکوردهای sus2به جای نت دوم آکورد نت دوم گام گذاشته میشود.ودر آکورد sus4 به جای نت دوم آکورد نت چهارم گام گذاشته میشود .
آکوردهای افزوده(add) :
این آکوردها بسیار شبیه آکوردهای sus هستند با این تفاوت که در قبال نت اضافه شده هیچ نتی از آکورد کسر نمیگردد در آکوردهای add2 نت دوم گام به آکورد اضافه میگردد و در آکوردهای add4 نت چهارم گام.
آکوردهای معکوس (slash) :
چنانچه اولین نت یک آکورد را آخر آکورد بگذاریم به این آکورد، آکورد معکوس اول گفته میشود.چنانچه در ادامه نت دوم آکورد را هم آخر آکورد بگذاریم ، آکورد معکوس دوم ساخته میگردد. مثلاً آکورد Am از سه نت A_C_E تشکیل شده که معکوس اول آن به صورت C_A_E ساخته شده و به صورت Am/C نوشته میشود. معکوس دوم آن به صورت E_A_C ساخته شده و به صورت Am/E نوشته میشود.
آکوردهای هفت(seven) :
این آکوردها از اضافه کردن نتی در فاصله سوم کوچک به آخرین نت آکورد ماژور یا مینور حاصل میگردند.
آکوردهای شش(six) :
این آکوردها از اضافه کردن نتی در فاصله یک پرده ای (دوم درست) به آخرین نت آکورد حاصل میگردند.
آکوردهای نهم (ninth) :
این آکورد از اضافه کردن نتی در فاصله یک پرده به اولین نت آکوردمان حاصل میگردند.
آکوردهای سه صدایی مینور و ماژور:
1- نت پایه : اولین نت هرآکورد که نام آکورد از آن گرفته میشود
2- فاصله سوم بزرگ : فاصله برابر با دو پرده
3- فاصله سوم کوچک : برابر با یک و نیم پرده
فرمول ساخت آکوردهای ماژور:
نت پایه (نت اول) به فاصله دو پرده یا یک فاصله سوم بزرگ از نت دوم و نت دوم یک فاصله سوم کوچک برابر با یک و نیم پرده از نت سوم به دست میآید یعنی بین نت اول و دوم دو پرده فاصله است بین نت دوم و سوم یک و نیم پرده .
فرمول ساخت آکوردهای مینور:
برای اینکه نشان بدهیم آکورد مینور است جلوی آن یک m کوچک میگذاریم .
قاعده آکوردهای مینور دقیقاً بر عکس آکوردهای ماژور است یعنی بین نت اول تا دوم یک و نیم پرده و دوم تا سوم دو پرده است به طور مثال در آکورد لا مینور به صورت زیر است :
لا...1.5 پرده...دو ...2پرده ...می
بنیامین(دنیا)
Rhythm : 2\4
Cm
چشمامو رو هم میزارمو
Bm
تو رو به یادم میارمو
Cm
دوباره دست تکون میدم نو
Bm
تو رو بهم نشون میدن نو
Fm
کم میارم اخه تو رو
Ab Bm Cm
تو رو بیادم میاورمو
Cm
دنیا دیگه مثل تو نداره
Fm Bm
نداره نه میتونه بیاره
Bb
دلا ها همه بیقرار عشقن
Ab Bb Cm
اما عشقی که واسه تو بیقرار
Cm
هیشکی مثل تو نمیتونه
Fm Bm
نمیتونه قلبمو بخونه
Bb
بگوبگو کدوم خیابونه
Ab Bb Cm
که منو میتونه بتو برسونه
********************
Cm
چشمامو رو هم میزارمو
Bm
تو رو به سادم میاورمو
Cm
کم میایرم اخه تو رو
Bm
تو رو به یادم میارمو
Cm
دنیا دیگه مثل تو نداره
Fm Bm
نداره نه میتونه بیاره
Bb
دلا ها همه بیقرار عشقن
Ab Bb Cm
اما عشقی که واسه تو بیقرار
Cm
هیشکی مثل تو نمیتونه
Fm Bm
نمیتونه قلبمو بخونه
Bb
بگوبگو کدوم خیابونه
Ab Bb Cm
که منو میتونه بتو برسونه
Cm Bb Cm
نه نداره دنیا مثه تو....... مثه تو
Bb Ab
نداره دنیا مثه تو....... مثه تو
Cm
دنیا دیگه مثل تو نداره
Fm Bm
نداره نه میتونه بیاره
Bb
دلا ها همه بیقرار عشقن
Ab Bb Cm
اما عشقی که واسه تو بیقرار
Cm
هیشکی مثل تو نمیتونه
Fm Bm
نمیتونه قلبمو بخونه
Bb
بگوبگو کدوم خیابونه
Ab Bb Cm
که منو میتونه بتو برسونه
معین باز ای الهه ناز
Bm Em Bm Em Bm
با ز اي الهه ي ناز با دل من بساز
Bm Em
كين غم جانگداز برود ز برم
Bm Em Bm Em Bm
گر دل من نيا سود از گناه تو بود
Bm Em
بيا تا ز سر گنهت گذرم
Em Bm Em Bm
باز ميكنم دست ياري به سويت دراز
Bm Em D Em D
بيا تا غم خود را با راز و نياز زخاطر ببرم
Em Bm Em Bm
گر نكند تير خشمت دلم را هدف
Bm Em D Em D
بخدا همچون مرغ پر شور و شرر به سويت بپرم
Em D Bm
آن كه او زغمت دلتنگت چون من كيست
Bm D
ناز تو بيش از اين بهره چيست
Em D Em
تو الهه ي نازي در بزمم بنشين
Bm C D
من تو را وفا دارم بيا كه جز اين نباشد گنهم
Em D Em
اين همه بي وفايي ندارد ثمر
Bm C D
بخدا اگر از من نگيري خبر نيابي اثرم
محسن چاوشی نگو بی خبری
F Em
سرگرمی تو شده بازی با اين دل غمگين و خستم
G F
يادت نمی ياد اون همه قول و قرارهايی که با تو بستم
Am Em F G
با اين همه ظلم تو ببين باز چه جوری پای اين همه قول و قرار من نشستم
Em Am
نشکن دلمو به خدا آهم می گيره دامنتو عاقبت يه روز
Em
نگو بی خبری نگو نمی دونی دلم پره از يه نفرين سينه سوز
G F
نگو بی خبری نگو نمی دونی وقتی که نيستی گريه شده کار
Am Em
اين دل عاشق شب و روز
Em Am
ديوونه نکن دلمو آهم می گيره دامنتو عاقبت يه روز
F Em
نگو بی خبری نگو نمی دونی دلم پره از يه نفرين سينه سوز
G F
نگو بی خبری نگو نمی دونی وقتی که نيستی گريه شده کار
Em
اين دل عاشق شب و روز
نشکن دلمو ...
قایق (۴/۴) بنیامین
Fm Ab Cm Gm Ab Gm
یه عاشق بی قایق تو......... دریـــــــــــــــــــا
Gm Ab Gm Fm Ab Cm
چشماشو می بنده تو.......... رویــــــــــــــا
Ab Cm Gm Ab Gm Fm
من عاشق بی قایق تو دریا............ می مــــیرم
Gm Ab Gm Fm Ab Cm
چشامو می بندم بی رویـــا.......... مـــی میــــــــــــرم
Cm Ab Gm Fm Ab Cm
می رم و می میرم آسوده می شم از............ عشق می رم و می میـــــــرم
Cm Ab Gm Fm Ab Cm
جشن تولد مرگمو برای تو زیر........ آب می گیــــــــرم
Gm Fm Ab Cm
یه زیبا نگاهش به.......... موجــــــــا
Gm Fm Ab Cm
یه عاشق بی ساحل تو....... دریـــــــــــا
Fm Ab Cm Gm
پری ها......ی دریا من امشـــــب می میرم
Gm Ab Gm Fm Ab Cm
از عشق یه زیبا من امشـــــب...... می مــیـــــــرم
Cm Ab Gm Fm Ab Cm
می رم و می میرم اسوده می شم از............. عشق می رم و می میـــــــرم
Cm Ab Gm Fm Ab Cm
جشن تولد مرگمو برای تــــو زیر آب......... می گیـــــرم
Gm Bb Dm Am Bb Am Gm
یه عاشق من عاشق بی قایق تو.......... دریـــــــــــا
Am Bb Am Bb Dm Cm
چشمامو می بندم بی................ رویــــــــــا
Gm Bb Dm Am
یه زیبا نگاشو چه آروم به.............. موجــــا می دوزه
Am Bb Am Gm Bb Dm
یه عاشق بی ساحل چه تنهـــا تو دریــ....ا مــــــی سوزه
Am Bb Am Gm Bb Dm
می رم و می میرم اسوده می شم از عشق می رم و می میرم
Am Bb Am Gm Bb Dm
جشن تولد مرگمو برای تـــــو زیر آب می گیرم

