راز اینکه چگونه آکوردهای باره دار را واضح بنوازیم ؟
گرفتن باره برای هنرجویان تازه کار اغلب با دشواری های زیادی همراه است و حتی نوازندگان در سطح بالاتر نیز گاهنا در قطعاتی با باره های زیاد دچار خستگی و انقباض عضلات دست چپ میشوند در این قسمت مطلبی ترجمه شده از یکی از مدرسین خوب گبتار در اروپا به نام داگلاس نیت که توضیحاتی داده شده است در مورد شیوه گرفتن باره و آناتومی انگشتان نوازنده در هنگام اجرای این عمل که در مطالب بعدی سعی میشود تا نکات تخصصی و پیشرفته نیز در اینباره قرار داده شود.
که برای واضح شدن مطالب بنده توضیحاتی را در داخل پرانتز برای کامل شدن مطلب مبدهم.
راز( راز جنیفر کوچولو ) اینکه چگونه آکوردهای باره دار را واضح بنوازیم ؟
آیا در گرفتن باره ها به طوریکه صدایی واضح و تمیز ایجاد کنند مشکل دارید ؟آیا فکر می کنید که انگشتان شما خیلی کوچک اند و یا برای بدست آوردن یک باره خوب شما خیلی ضعیف هستید ؟ اجازه بدهید که داستان جنیفر کوچولو را برای شما بگویم .
چندین سال پیش جنیفر کوچولو یکی از شاگردان من بود . جنیفر 7 ساله ٬ ریز نقش با دستان کوچک و لاغر در عین حال یک دختر کوچولوی نرمال بود . اما گیتار نسبتا خوب می نواخت و قادر بود آکوردهای باره دار را بدون هیچ مشکلی بنوازد . در همان زمان ٬ شاگرد دیگری به نام دنیس داشتم .
دنیس یک مرد سی و خورده ای ساله ٬ تنومند و خیلی قوی بود که در حال یادگیری نواختن آکوردهای باره دار بود . اما آکوردهای او صدای گز داشت و تلاش قابل ملاحظه ای به خرج می داد . من فکر کردم اینجا چه اتفاقی دارد می افتد . چه چیزی را جنیفر کوچولو می داند که دنیس قوی هیکل نمی داند؟ خوب دوستان ٬ راز جنیفر کوچولو این بود . جنیفر کوچک به طور ذاتی می دانست که از نیروی بازو برای پایین نگهداشتن باره استفاده کند . او نیروی کمی در دست چپ خود داشت . برای پایین نگهداشتن یک باره ٬ شما گیتار را با دو بازوی خود اندکی از سینه ی خود دور کنید .
نه ! شما قرار نیست گیتار را با تمام توان خود از سینه دور کنید . فقط به اندازه ای که باره را نگهدارید . شما گیتارتان را به هیچ وجه تحت فشار قرار نداده وصدمه نزنید . اما این مطلب را با گرفتن کامل یک باره تمرین نکنید . خواندن مقاله را ادامه دهید و ببینید که چگونه باید تمرین کنید .
شما از انگشت شصت و دیگر انگشتان برای فشردن دسته گیتار استفاده نکنید . ماهیچه های انگشت شصت نسبتا ضعیفند و سریع خسته می شوند . اما ماهیچه های بازو قوی هستند ( حتی در یک بچه کوچک) و وقتی استفاده شوند براحتی خسته نمی شوند . انگشت شصت فقط برای پایدار ماندن دست چپ و عبود یا انتقال نیروی محض بازو ها به دست و انگشتان آنجا قرار دارد . آن یک هنر غیر فعال و نه فعال در نواختن گیتار به خصوص آکوردهای باره دار می باشد .
یکی از مشکلات شایع در میان هنرجویان بطور مثال در انجام تمرینات کروماتیک و یا )
گام زدن اینست که سعی میکنند تا فشار لازم برای گرفتن فرت توسط دست چپ را از طریق فشار دادن انگست شست بر دسته گیتار جبران کنند که این عمل موجبات انقباض ماهیچه های دست شده و نه تنها به شما هیچ کمکی نمیکند بلکه موجب خستگی زودرس- گرفتکی عضلاتی و دلسرد شدن از تمرین میشود در حالیکه شست تنها حکم یک گیره را دارد ! )
یک بار دیگر شما از نیروی بازوی خود برای نگهداشتن باره استفاده می کنید . گیتار را با دو بازو در جهت عکس سینه بکشید. اگر این کار را درست انجام دهید ٬ انقباض را در ساعد ٬ آرنج و یا شانه ها احساس خواهید کرد . شما گیتار را به طوری که کم به سینه فشرده می شود ٬ احساس خواهید کرد . تکرار می کنم به هیچ وجه به گیتار خود صدمه نزنید . محکم بکشید ٬ فقط در حدی که باره
را پایین نگهدارد ٬ نه با تمام قدرتتان !
دنیس بزرگ جثه سعی می کرد که ساز را با قدرت مردانه خود کنترل کند و با فشار به انگشت اوضاع را بدتر می کرد ٬ زیرا فشردن با شصت باعث می شود که انگشت باره برای اینکه درد و خستگی در انگشت شصت را کم کند به سمت بالا قوس پیدا کرده و یا خمیده شود به جای اینکه روی دسته صاف و هموار بماند ٬ جنیفر کوچولو به طور ذاتی می دانست که فقط از نیروی بازوی خود استفاده کند .
در واقع ٬ ایده بسیار خوبی است که آکورد های باره دار را به طوریکه اصلا انگشت شصت روی دسته گیتار نباشد قرین کنیم .
دومین فاکتوری که اغلب در تکنیک باره از آن چشم پوشی می شود ٬ این است که در نواختن یک باره کامل ٬ مفصل پشتی انگشت اول ( مفصل نزدیک به مچ ) باید بالا باشد . توضیح دادن آن با کلمات مشکل است ٬ اما این بند انگشت یا مفصل عقب را هم سطح با نوک انگشت نگهدارید ( یا حتی کم بالاتر اما البته نه آنقدر بالا که از روی دسته بلند شود ) طوریکه انگشت روی دسته صاف بماند . بیشتر آدم ها ٬ وقتی برای نگهداشتن باره ٬ تلاش می کنند ٬ آن بند انگشت یا مفصل پشتی را به سمت پایین می کشند که باعث می شود مفصل میانی اندکی بالا بماند . نه ٬ نه ٬ نه . آن بند انگشت و یا مفصل پشتی را بالا نگهدارید . نیاز به گفتن نیست که انگشت باره باید نزدیک به فرت و موازی با آن باشد .
( از خم کردن انگشت اول ( اشاره ) برای گرفتن باره باید خود دار شود چونکه این حالت باعث میشود تا در قطعاتی با سرعت بالا تمرکز نوازنده از بین رود و در ثانی از اجرای شفاف نت ها نیز جلوگیری میکند )
آغاز پوزیسیون اول
گیتار به صورت پوزیسیونی (بخش بخش) تدریس می شود. در واقع روش پوزیسیونی موجب می شود که حرکات اضافی دست روی دسته تا حد امکان حذف شود و در اصطلاح دست روی دسته زیاد بالا و پایین نرود و در عوض دست ثابت مانده و نتهای مختلف بروی سیمهای مختلف واقع در یک بخش از گیتار (پوزیسیون) انتقال یابد.
پوزیسیون اول گیتار شامل 4 فرت اول گیتار می باشد که شامل 18 نت می شود. دقت کنید که در این پوزیسیون انگشت اول برای گرفتن نتهای فرت اول و انگشت دوم برای گرفتن نتهای دوم و به همین ترتیب انگشتهای سوم و چهارم نیز برای گرفتن فرتهای سوم و چهارم بکار می روند. طبق شکل زیر :
نحوه انگشت گذاری در پوزیسیون اول :
به پوزیسیون اول گیتار مادر یا اصلی نیز می گویند ؛ چون اجرای قطعات زیادی در این محدوده امکان پذیر است.
نتها روی سیم گیتار در پوزیسیون اول :
مشاهده نتهای پوزیسیون اول روی خطوط حامل
نکات :
[ یاد آوری نام نتها : دو = C ، ر = D ، می = E ، فا = F ، سل = G ، لا = A ، سی = B ]
در سیم 6 ؛ سیم آزاد نت E ، فرت اول نت F و فرت سوم نت G را نشان میدهد.
در سیم 5 ؛ سیم آزاد نت A ، فرت دوم نت B و فرت سوم نت C را نشان میدهد.
در سیم 4 ؛ سیم آزاد نت D ، فرت دوم نت E و فرت سوم نت F را نشان میدهد.
در سیم 3 ؛ سیم آزاد نت G و فرت دوم نت A را نشان میدهد.
در سیم 2 ؛ سیم آزاد نت B ، فرت اول نت C و فرت سوم نت D را نشان میدهد.
در سیم 1 ؛ سیم آزاد نت E ، فرت اول نت F ، فرت سوم نت G و فرت پنجم نت A را نشان میدهد.
گامشناسی مقدماتی :
تعریف گام : به تعدادی اصوات منظم و پی در پی (نتها) که با اصول خاصی پشت سر هم قرار گرفته اند و تشکیل فضایی را داده اند گام می گویند. نت آغاز و پایان گام باید هم نام باشد.
سه نوع گام کلی داریم :
1. گامهای کروماتیک (فواصل نیم پرده) که از 13 درجه ساخته میشوند.
2. گامهای دیاتونیک (فواصل طبیعی) که از 8 درجه ساخته میشوند.
3. گامها و مدهای نوین که از 8 یا 9 یا 6 و ... درجه ساخته میشوند.
توجه : به هریک از نتهایی که تشکیل گام میدهند ، درجه اطلاق میشود. نمونه یک گام کروماتیک :
نمونه یک گام دیاتونیک :
در نمونه زیر انواع گامهای اصلی و زیر شاخه ها را مشاهده میکنید :

